ลองนึกถึงบ้านสามหลังที่จ่ายค่าไฟเดือนละประมาณ 5,000 บาทเท่ากัน หลังแรกมีคนอยู่บ้านช่วงกลางวัน หลังที่สองกลับบ้านหลังหกโมงเย็น ส่วนหลังที่สามชาร์จรถ EV ตอนกลางคืน หากดูเฉพาะยอดเงิน ทั้งสามบ้านอาจดูเหมือนกัน แต่สำหรับการออกแบบโซลาร์เซลล์ บ้านทั้งสามมีโจทย์คนละแบบ
บิลค่าไฟบอกอะไร และยังไม่บอกอะไร
ยอดค่าไฟช่วยให้เห็นภาพรวมว่าบ้านใช้พลังงานประมาณเท่าไรในหนึ่งรอบบิล รวมถึงใช้ตรวจสอบแนวโน้มหลายเดือนย้อนหลังได้ แต่ยอดรวมเพียงตัวเดียวไม่ได้แยกว่าไฟถูกใช้ตอนมีแดด ตอนเย็น หรือตอนกลางคืน
ข้อมูลที่หายไปนี้เรียกว่า Load Profile หรือรูปแบบการใช้ไฟตามเวลา ซึ่งมีผลโดยตรงต่อสัดส่วนไฟโซลาร์ที่บ้านสามารถใช้ได้ทันที หากผลิตเกินช่วงที่บ้านไม่ได้ใช้ไฟ พลังงานส่วนเกินก็ไม่ได้มีมูลค่าเท่ากับไฟที่นำมาใช้ลดการซื้อจากระบบในขณะนั้นเสมอไป
- บิลย้อนหลัง บอกแนวโน้มการใช้พลังงานรวมและฤดูกาล
- Load Profile บอกว่าโหลดเกิดช่วงเวลาใดและสูงแค่ไหน
- ข้อมูลหลังคา บอกว่าติดตั้งได้จริงกี่แผงและผลิตไฟได้ในช่วงใด
- เป้าหมายของเจ้าของบ้าน บอกว่าต้องการลดค่าไฟ สำรองไฟ หรือรองรับ EV
บ้าน 3 หลัง ยอดรวมใกล้กัน แต่รูปแบบโหลดต่างกัน
กราฟด้านล่างเป็นกราฟจำลองเพื่ออธิบายแนวคิด แต่ละบ้านกำหนดให้มีปริมาณการใช้ไฟรวมเท่ากัน แล้วกระจายการใช้ไฟไปคนละช่วงเวลา พื้นสีเหลืองแสดงช่วงที่โซลาร์มีโอกาสผลิตไฟ ส่วนแท่งสีน้ำเงินแสดงโหลดสัมพัทธ์ของบ้าน
ใช้ไฟกลางวันมาก
โหลดทับซ้อนกับช่วงผลิตโซลาร์มาก จึงมีโอกาสใช้ไฟที่ผลิตได้โดยตรง แต่ขนาดจริงยังต้องดูโหลดสูงสุดและพื้นที่หลังคา
ใช้ไฟช่วงเย็นมาก
ยอดบิลอาจสูงเท่ากัน แต่โหลดกลางวันอาจน้อย การติดแผงมากเกินโหลดกลางวันจึงต้องประเมินพลังงานส่วนเกินอย่างรอบคอบ
มี EV ชาร์จกลางคืน
ควรเปรียบเทียบการย้ายเวลาชาร์จ อัตราค่าไฟที่ใช้อยู่ และแบตเตอรี่ก่อนเลือก ไม่ควรสรุปว่า EV ต้องใช้ระบบ Hybrid เสมอ
4 ข้อมูลที่ต้องดูร่วมกันก่อนเลือกขนาดระบบ
ใช้ไฟกลางคืน ไม่ได้แปลว่าต้องติดแบตเตอรี่เสมอไป
แบตเตอรี่ช่วยเก็บพลังงานไปใช้ภายหลังและสามารถตอบโจทย์เรื่องไฟสำรองได้ แต่ควรประเมินต้นทุน อายุการใช้งาน พลังงานที่ต้องการสำรอง และรูปแบบโหลดจริงร่วมกันก่อนตัดสินใจ
วิธีประเมินที่ใกล้เคียงการใช้งานจริง
- ดูบิลย้อนหลังหลายเดือน
เพื่อเห็นยอดใช้ไฟ ฤดูกาล และความเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรม - เก็บข้อมูลช่วงเวลาใช้ไฟ
เริ่มจากตารางเวลาใช้งาน และใช้ข้อมูลมิเตอร์หรืออุปกรณ์วัดโหลดเมื่อจำเป็น - สำรวจพื้นที่หลังคาและเงาบัง
ตรวจว่าขนาดที่คำนวณจากโหลดสามารถติดตั้งและผลิตไฟได้จริงหรือไม่ - จำลองหลายทางเลือก
เปรียบเทียบขนาดระบบ การปรับเวลาใช้ไฟ อัตราค่าไฟ และแบตเตอรี่ตามเป้าหมายของเจ้าของบ้าน
สรุป: ค่าไฟเท่ากัน ไม่ได้หมายความว่าควรติดเท่ากัน
ยอดค่าไฟเป็นข้อมูลเริ่มต้นที่มีประโยชน์ แต่คำตอบที่ดีต้องมาจากการดูว่าไฟถูกใช้เมื่อไร หลังคาผลิตได้แค่ไหน และเจ้าของบ้านต้องการลดค่าไฟหรือสำรองไฟในช่วงใด การออกแบบจากข้อมูลเหล่านี้ช่วยลดความเสี่ยงทั้งการติดตั้งเล็กเกินไปและการลงทุนเกินความจำเป็น
คำถามที่พบบ่อย
ใช้ยอดค่าไฟเดือนเดียวเลือกขนาดโซลาร์ได้ไหม?
ใช้ประเมินเบื้องต้นได้ แต่ควรดูหลายเดือนและสอบถามช่วงเวลาใช้ไฟร่วมกัน โดยเฉพาะบ้านที่ไม่มีคนอยู่กลางวันหรือมีโหลดพิเศษอย่าง EV
บ้านใช้ไฟตอนกลางคืนเยอะ ต้องมีแบตเตอรี่หรือไม่?
ไม่จำเป็นเสมอไป ต้องเปรียบเทียบเป้าหมายไฟสำรอง การย้ายเวลาใช้ไฟ อัตราค่าไฟ ต้นทุนแบตเตอรี่ และโหลดจริงก่อน
มี EV แล้วต้องเพิ่มขนาดโซลาร์ทันทีหรือไม่?
ขึ้นอยู่กับระยะทางที่ขับ ปริมาณพลังงานที่ชาร์จ และเวลาที่รถอยู่บ้าน หากชาร์จช่วงกลางวันได้ โซลาร์อาจรองรับโหลดได้โดยตรงมากกว่าการชาร์จกลางคืน
อยากรู้ว่าบ้านของคุณเป็นแบบไหน?
ส่งบิลย้อนหลังที่ปกปิดข้อมูลส่วนตัว พร้อมบอกช่วงเวลาที่อยู่บ้าน เปิดแอร์ และชาร์จ EV ให้ทีมวิศวกร Elise ช่วยประเมินเบื้องต้น
ส่งข้อมูลให้วิศวกรทาง LINE